Oooo. Harika başlık. OS 3.2.x candır. Ben onun üzerine OS 3.9'dan bir kaç uygulama daha kopyalıyorum (Amidock, ShellVNC, Unarc vs.). Hepsi sorunsuz çalışıyor. Bol ram ve network en halis AmigaOS deneyimini yaşatır ama RTG de olursa işte... işte o zaman doruklara ulaştırıyor :D.

Bence imkan varken koy yanına LCD'de be. Denise'yi yine CRT'den izlersin, ama Workbench'in en azından RTG olsun, hem ChipRam'in tamamı kılçıksız sana kalır. Icon'larda abuk subuk renk olayı da tümden ortadan kalkar.

Alıntı yapılan: Ref - 03 Şubat 2026, 23:52:00Abuk subuk renklerde ikonlar halen çıkıyor...

Burada yapman gereken de, OS 3.2'nin icon.library'si ile devam edeceksen Palette prefs'ten ilk sekiz rengi MagicWB renklerine ayarlamak. Peter Keunecke'nin icon.library'siyle buna da gerek kalmıyor (tabi yeterince "free" renk varsa - yani RTG).

Alıntı yapılan: Ref - 04 Şubat 2026, 16:34:24"According to [Peter Keunecke], the new icon.library provided by AmigaOS 3.2 should be "more efficient and faster, avoiding many useless refreshes". ... At least 'FastWB' seems to have no advantage anymore."

Evet, Keunecke o zaman böyle dedi ama sonuç öyle olmadı. OS 3.2.x'lerle gelen icon.library'ler onu geçemedi. Ben her iki kütüphaneyi de iyice test ettim, Keunecke'ninki tartışmasız daha hızlı ve daha fazla özelliğe sahip. OS3.2 ile gelen ikonlar (GlowIcon), PNG ikonlar, OS4'ün TrueColor Amiga ikonları da dahil tümünde daha hızlı ve daha hatasız gösterim yapıyor. 8 renk MWB ve 4 renk klasik Amiga ikonlarıyla da tam uyumlu. Hala yapılmasında fayda olan bir yama.

Belki tamı tamına 31337 yaptım, sonra hazır bu skoru yapmışken skor sistemini hackledim diyeyim havam olsun dedim, olamaz mı? :)

Alıntı yapılan: doMiNO - 04 Şubat 2026, 16:11:52Adam bu projeyi yıllar önce düşünüp hayata geçirmiş. Biz biraz geç kaldık sanırım.

Hiçbirşey için geç değil bence. 15 senede hizmete giriyor bu keratalar. Vakit var.

Alıntı yapılan: Shax - 04 Şubat 2026, 01:12:14Uuu beybii... Bi tane 500 bulmaya bakıyo o zaman bu kıyak senaryo. Big box Amiga' ların bokundan püsüründen sıkılmış biri olarak harika gözüktü bu şey. Wifi yeter tek başına zaten.

Evet, elbette bazı uyumluluk sorunları ortaya çıkmak zorunda, bu uyarım ciddi, hiçbir emülasyon gerçek bir çipin yerini dolduramaz. Emülasyon kalitesinin ne seviyede olduğunu da araştırmadım ama en kötü ihtimalle %80 civarı biryerlerde olsa, ortalama 10 uygulamadan 2'sinin çalışmayacağını hesap edebiliriz. 

Bu arada OS3.2 hakkında bir şey daha öğrendim, normalde os3.1 kullananlar biliyorsunuz icon.library güncellenir ki hızlansın diye, bir de fastwb ile patchlenir sonra, acaba 3.2'ye de lazım mı diye araştırayım dedim, https://www.amiga-news.de/en/news/AN-2021-06-00045-EN.html adresinde bir açıklama buldum.

"According to [Peter Keunecke], the new icon.library provided by AmigaOS 3.2 should be "more efficient and faster, avoiding many useless refreshes". ... At least 'FastWB' seems to have no advantage anymore."

Dolayısı ile OS3.2 sadece birkaç dış görünümden ibaret değil, sistemin çalışmasında da ciddi iyileştirmeler yapılmış, sistem kütüphanelerindeki açıklar giderilerek popüler fixler işletim sistemine eklenmiş gibi, eski bildiğimiz yamaların yapılmasına cidden gerek kalmamış sanki.

Alıntı yapılan: Shax - 04 Şubat 2026, 01:12:14Bi tane 500 bulmaya bakıyo o zaman bu kıyak senaryo.

O işin kolay kısmı. Bir de Almanya'da oğlun olması gerekiyor ki bunun için şimdi çalışmaya başlasak meyvesini yemek kabaca 20 yıl kadar alıyor. Adam bu projeyi yıllar önce düşünüp hayata geçirmiş. Biz biraz geç kaldık sanırım.

Biri Amstrad mı dedi? Hemen konuyu işgal edeyim.

Buyrun, Amstrad (ama nasıl bir Amstrad?) üstünde Symbos

2026 haberleri bolca ZX Next merkezli olacak. Bu arada biri de c64 haberlerini üstlense süper olacak, o kadar çok şey oluyor ki yetişemiyoruz oraya :) Neyse dönelim spectruma.

Symbos 4'ün yeni evi ZX Spectrum Next
Amstrad kullanıcılarının çok sevdiği Symbos, geçtiğimiz seneden beri zx spectrum next üzerinde çalışıyordu. Fakat KS3 paketine dahil edileceği duyuruldu. Symbos'un ZX Next'e özel sürümü ZX Spectrum Next KS3 içerisinde built in olarak gelecekmiş.

Yani normalde spectruma faydası yok ama zx next neredeyse amiga ayarında bir makine aslında, düzgün gui bir işletim sistemi iyi olabilir.

Uuu beybii... Bi tane 500 bulmaya bakıyo o zaman bu kıyak senaryo. Big box Amiga' ların bokundan püsüründen sıkılmış biri olarak harika gözüktü bu şey. Wifi yeter tek başına zaten.

takip edener bilirler alman hyperion isimli firma yıllardır AmigaOS'un yeni sürümlerini geliştiriyorlardı. Bu arada os3.5, os3.9 ve sonra os4.x türevleri olarak bunlar devam ediyordu, bu amigalar PPC işlemciler etrafında donatılmış PC ile yarışmaya çalışan hybrid amigalardı aslında ve o cephede malesef fazla bir ilerleme olmadı.

Fakat retro camiası yeni remake bilgisayarlar, çok zengin emülasyon ve hybrid emülasyon çabaları sayesinde eski amigaları bir anda yeniden canlandırdılar. Bu canlanmaya seyirci kalmayan hyperion, birçok dava konusuna sebep olsa da son yıllarda "klasik OS" markası altında Workbench 3.1'i upgrade etmeye başlamıştı. Bunu tereddütle izliyordum çünkü 3.1.4 kickstart rom'unu kullanan biri olarak bir fark hissetmemiş dolayısı ile gerekli patchleri yazılımla yaparak da aynı sonuca ulaşılabileceğine kanaat getirmiştim.

Yılbaşından önce bir PiStorm 500 edindim (şuradan: https://www.amigakit.com/pistorm-c-182_43_192.html). Bu 1 aydır evde ilgilenilmeyi bekliyordu ki taşınma sonrası, fotograflardan göreceğiniz gibi retro kuracak müsait bir yerim de yok, herşey halen kolilerde, yine de şubat tatilini fırsat bilerek sistemi toplamaya giriştim. Biliyorsunuz ben halen 90'larda kullandığım sistemi aktif tutuyorum, o da a500ECS+OS3.1+a590+AdSpeed14mhz+3MB+Gotek şeklinde gotek dışında tamamen özgün bir makineydi. Önce adspeed yerine pistorm takarak sistemi güncellemeyi planlıyordum fakat makinenin başına fark ettim ki, bu sistem çok güzel ve orjinal, ona dokunasım gelmedi. Hemen sonra fark ettim ki pistorm taktığımda 128MB ram gelecek zaten, yanına harddisk imajları da gelecek, eh o zaman ben bunu herhangi bir a500'e takabilirim yahu!

Bilgi 1: Pistorm içindeki emülatör donanım modunda chip ram'i map edemiyor, dolayısı ile chipraminiz kaçsa denise o kadar kullanacaktır. Eğer RTG kullanmayı planlıyorsanız chipram'in önemi kalmıyor elbette, ama seçtiğiniz amiganın chip ram'inin 1MB olması whdload işleri için önemli olabilir.

Bu eki görüntüleyemezsiniz.
Sarı ile işaretli olan RaspberryPI3A+, altında kalan kırmızı ile işaretli olan 68k yuvasına oturtulmuş pistorm500.

Hemen 15 senedir rutubetten çürümekte olan bir Amiga500 çektim aradan, biraz üfledim üzerini taktım fişini hemen çıktı 1.3 avuçlayan adam grafiği. Eureka çalışıyor! Hemen 68000'i söktüm yapıştırdım pistorm'u, kurdum sdkartı açtım pat diye çalıştı! Güzel, şimdi dedim buna bir harddisk imajı yapayım hemen, hatta burda hazır yapılmışı vardı zaten, attım sdkarta imajı vee çalışmadı!

Bilgi 2: PiStorm sadece RDB tipindeki harddisk imajlarını okuyabiliyormuş. RDB de sıkıntılı bir format, şu bakımdan, normalde uae'de bir hdf oluşturunca uae onu kendi anlayacağı dev bir floppy disket gibi formatlıyor geçiyor, RDB ise gerçek sürücü emülasyonu ile amiga tarafındaki araçlarla oluşturulmak zorunda (bazı toollar vardır ama orjinali gibi olur mu bilmiyorum).

Neyse RDB imajını oluşturdum, uae'de benimkine benzer bir amiga 1.3 yaptım ve 1.3 rom ile harddiskten workbench 1.3.3 ile açılan bir harddisk imajı oluşturdum. Bidakka burada sizi yarışmaya davet ediyorum:
Kolay sandınız değil mi, 1.3 ROM kullanarak ile pistorm üzerinde de çalışan bir RDB imaj oluşturun yiyosa arkadaşlar. Doğru yöntemi bulana kadar epey uğraştım, herkesin yapabileceği birşey değil. Buna birkaç saat gömdükten sonra imajı attım yine çalışmadı.

Bilgi 3: Sonra manual'i okudum ki işlemci 32bit olması gerekiyormuş, yani 68000 ve 68010 ile harddiskleri mount eden PiScsi arabirimini açamıyormuşuz. Başta bir korktum, bu sistem 020 ile çalışmaz çünkü a500 veri yolu 24bit. 020 32 işlemci sonuçta. Ama neyse ki pistorm sanki expansion olarak 020 takmışız gibi yapıp, eski turbokartları (ki benim favorim viper030 idi) çok iyi taklit ediyormuş. 

işlemciyi 020 yaptım, scsi çalıştı ve sorun yok:
Bu eki görüntüleyemezsiniz.
1.3 rom ile 128Megamilyor ram kullanmak da nasib oldu

Bu durumda kendime dönüp, yahu 1.3'ü ne yapacaksın, makinede takılı olan rom'u da kullanmak zorunda değilim ki, bu pistorm ROM'u patchleyebiliyor?! yani elde 020 (yani istersem 060 da olur ama dediğim gibi en sade halde kalmaya çalışıyorum) ve 3.1 rom varsa o zaman doğrudan os3'e geçebilirim ki bu devirde doğrusu da o. Ben zaten kendi amiga500'ümde OS3'ün 16 bit sürümünü kullanıyordum. Ama artık 32bit sürümüne geçebilirim doğrudan.
Neyse son yaptığım imajı çöpe attım, bu sefer amiga1200 modunda açıp rahatça RDB imajımı oluşturup 20 dakikada işi bitirdim, pistorm'a attım. Pat açıldı. Aman ne keyif. Buraya kadar 3-4 saat geçti tabi bu kadar çabuk olmuyor bu.

Şimdi sırada whdload falan var biliyosunuz, daha önce orjinallerini satın aldığımız oyunları :) kendi bilgisayarımızda oynamamız için gerekli yazılımları kurmak lazım. Başladım sistemi ayağa kaldırmaya. Önce amiga aleminin baş belası olan o lanet mui, classact, newicons, glowicons topunun bitarafına mum yakayım. Bir program kuruyorum, ikon bit kadar çıkıyor içinde nokta var. Bir başka kuruyorum ikonun büyüklüğü pencere kadar tuhaf renklerde. Bu nasıl bir baş belasıdır arkadaş. Bir program çalıştırıyorum diyor reqtools'un V38'ini koy, ötekini çalıştırıyorum başka birşey diyor. Onu kur bunu kur derken baktım whdload çalışmaz oluyor, onu tamir ederken ikonlar mor oldu. Böyle de rahat bir 1-2 saat gömdükten sonra classicWB'ye pes etmek üzereydim ki levent'in sözleri geldi aklıma, "Şu ClassicWB'i de bir workbench 3.2'ye güncelleseler keşke". Çünkü CWB kullanıyorum evet ama o başkasını kurduğu başka bir ucube sistemden ibaret sonuçta. Garip garip toollar var bazıları hiç sevmediğim şeyler ama en derli toplusu o evet. Bir de amigayı açıp o dağınık cwb toollarını görünce sinirim bozuluyor. Cwb'yi es geçip doğrudan OS3.2 kurup bir bakmanın maliyeti 40euro: https://shop.icomp.de/index.php/en/shop/product/amiga-os-v3-2.html
Önce yeni çıkan rom3.2.3'ü pistorm'a yükledim, 3.1 imaj ile çalıştırmaya çalıştım, sonuç kötüydü. Şunu söylemek lazım, kutudan çıktığı haliyle KickStart 3.2.3, orjinal setpachlere sahip workbench 3.1 ile iyi çalışmıyor. Büyük sorun olacağını sanmıyorum ama eski sağlam çalışan bir Workbench partisyonunuz varsa onu elden geçirmek gerekecektir.

Neyse zaten üçüncüye baştan başlıyorum dedim attım harddisk imajını çöpe. Sıfırdan yeni bir RDB imaj oluşturdum, tanıttım, tip düzelttim, partition ettim, formatladım, validate ettim falan işte klasik hayatımızın akışı(!). Sonra amiga OS 3.2 klasörünü bir açtım:
Bu eki görüntüleyemezsiniz.
bakın bunların hepsi ayrı bir disket:
Backdrops3.2
Classes3.2
DiskDoctor Extras3.2
Fonts GlowIcons3.2
HDSetup3.2
Install3.2
Locale-DE
Locale-DK
Locale-EN
Locale-ES
Locale-FR
Locale-GR
Locale-IT
Locale-NL
Locale-NO
Locale-PL
Locale-PT
Locale-RU
Locale-SE
Locale-TR
Locale-UK
Locale
MMULibs
ModulesA1200_3.2
ModulesA2000_3.2
ModulesA3000_3.2
ModulesA4000D_3.2
ModulesA4000T_3.2
ModulesA500_3.2
ModulesA600_3.2
ModulesCD32_3.2
Storage3.2
Workbench3.2Tamam çoğu dil dosyaları falan ama paket epey büyümüş arkadaşlar. Kurulum sırasında da çoğunu taktım çıkardım.

Kurulum tamamlandı, sonra Upgrade 3.2.3 (ücretsiz) ile bir bu kadar disket daha geliyor, onları da kurdum ve harddisk imajı tertemiz püripak bir amiga workbench 3.2.3 olarak hazır oldu. Bunu hemen backupladım, bidaha uğraşılmaz buna.

Şimdi şunu çok rahat söylüyorum, eksikleri var, ama OS3.2 kesinlikle doğru yönde bir adım. Workbench guisi kullanılabilirliği çok yükseltilmiş. Mouse'umu bulamadığımdan amigayı klavyeden kullanıyordum (amiga+cursor tuşları ile mouse'u kontrol edebilirsiniz amigada) bunda buna hiç gerek kalmadı. Tüm menü seçeneklerine tuş kestirmeleri konmuş. Tab ve cursorlar ile ikonlar gezilebiliyor, dizilebiliyor. Nihayet arama fonksiyonu built-in olmuş. Hiçbir ek yazılıma gerek kalmadan arama yapılabiliyor.

Bu eki görüntüleyemezsiniz.

Ayrıca peketten çıkan bir sürü güzel araç var, textedit mesela notepad'e karşılık geliyor, ayrıca dosya özelliklerini incelediğimiz "info" penceresi de reaction guilerine göre güncellenmiş. Yani burada OS3.2 aynı zamanda os3.5'de temeli atılan yenilikleri barındırır olmuş. Anladığım kadarıyla classact ve newicons kurmaya da gerek yok, çünkü os3.2'de nokta şeklinde bir ikon görmedim. Abuk subuk renklerde ikonlar halen çıkıyor, OCS denise ile pek de seçeneğim yok aslında.

Bu eki görüntüleyemezsiniz.

Sonra farkediyorsun ki, eski os'da yaptığımız birsürü patch'e gerek kalmamış, kullanımı iyileştirmek için bindirdiğimiz onlarca programa da gerek kalmamış. Şu ekranlarını paylaştığım sistem paketten çıkan sistem.

Whdload kurup denedim, hiç sorun yok. Denediğim diğer programlar da sorunsuz çalıştı (10 tane kadar denedim).
Bu eki görüntüleyemezsiniz.
Ortamım o kadar dar ki, bu videoyu gören arkadaşlar, motor kapağı açık kamyoncu gibi dudağında sigara, eller yağlı, tamirat yapan dayı gibi hayal ettik seni diyor ve pek de yanılıyor sayılmazlar.

Neyse, konuya dönelim, tertemiz bir AmigaOS. Hyperion'u kutlamak istiyorum, sonunda benim gibi tuhaf limitler içinde kalmak isteyenler için dört dörtlük bir ürün geliştirmişler.

Günümüzde artık os3.1 kullanmanın pratik bir sebebini göremiyorum. OS3.2'nin amiga 500'den 4000'e kadar tüm modellerde çalışıyor olması da çok güzel. Umarım her ne dava varsa kazanırlar da bu işe devam ederler.

Doğrusu benim için bu kadarı yeterli bile. Şu anda development kitleri ve dökümantasyonu çok düzgün hazırlasınlar yeter. Burdan sonrasını biz de devralırız. Alpyre zaten başlamıştı oyun motoru falan diye.

Sonuç:
Benim asıl amacım amiganın köklerine bağlı kalarak günümüzde yaşadığımız amiga deneyimini olabildiğince kolaylaştırmak. Fakat kolaylaştırmanın da bir sınırı var, örneğin LCD monitörleri kullanmıyorum halbuki çok pratikler, ama sonuç aynı değil, crt için tasarlanmış bu teknoloji, lcd kesinlikle yanlış sonuç veriyor. Yani sınırı çizdiğim yer amiganın tasarım kararlarının ötesine geçildiği yerler. Retroskop'un 3.bölümünü çekerken bu aygıtların çalışma mantığının aslında nostaljik yapıya aykırılık oluşturmadığını farketmiştim: 
1. Amiga hala Agnus, denise, paula, gary, cia'ler ve chipram'ini kullanmak zorunda.
2. Pistorm sadece 128MB FastRam ekliyor, bu zaten amigaya expansion'dan takılan birşeydir, normal amiga 512kb chipram içerir.
3. Pistorm scsi emülasyonunu genişleme yuvasına takılı bir scsi kontrolörü ile aynı işlemi yaparak ekliyor. Basitçe yandan a590 takmaktan farkı yok, ki artık scsi adaptörlere de bluescsi ile sdkart takmaya başladık. Aradaki güç yiyen adaptörden kurtulmuş oluyoruz.
4. Pistorm 68000 ile 060 arasında bir çipi çok yüksek hızda çalıştırabiliyor ve amiga500'ünüzün içinde bunu barındırabiliyor. Buradaki bence en büyük sıkıntı bu, çünkü 20 yıldır z80 işlemcisinin emülasyonu ile uğraşan bir grubun içindeyim ve z80 geçtiğimiz senelerde ancak mükemmele yaklaştı diyebilirim. Motorolanın bu işlemcileri aşırı karmaşık ve emülasyonu mükemmellikten çok uzakta biryerde olduğundan eminim. 
5. Wifi bağlantısı bazıları için kabul edilemez olabilir ama yok yaa, arkadaşlar amigaya uzaktan dosya atmak kadar güzel birşey yok. PC'den sftp ile bağlanıp dosyayı yapıştırıyorsun tamam.
6. OS3.2 şimdiye kadarki en iyi workbench deneyimi. Ekleyeyim, ben AmigaOS3.5 geliştirme takımının bir üyesiydim. Ama o gereksiz karmaşıktı ve yep yeni bir amiga paradigması getirmeye çalışyordu. OS3.2 eskisini uyumlu kalma ve eldekini modernize etmekle sınırlıyor kendini ve bu güzel.

Eğer günümüzde eski yazılımları kullanmak için bir amiga toplamak istiyorsanız bu kupkuru bir amiga500+pistorm olabilir ve bu sistemden başka birşeye ihtiyacınız kalmayacaktır. PiStorm+amiga500 bence amiga kullanımının zirve noktası haline gelmiş durumda ve bu dehşet sistemi bu komik fiyatlara toplamak ise resmen kimsenin bahsetmediği bir sır gibi. Ultimate amiga deneyimi için sıradan bir amiga500 yanında, 1 raspberry pi3A (1800TL), pistorm (1900tl) harcamanız gerekiyor,  80$'ın altında kalıyor. Artan parayı da OS3.2'ye yatırın da gerisi de gelsin.

Uyarı ve e-posta ayarları eski siteden aktarılmamış gibi.
Bana hiçbir uyarı gelmiyor, şimdi bir iki başlıkta "uyarı ve eposta al" seçeneğini işaretledim.
Gelişmeleri iletiyor olacağım :p

bakım oyununu artık emekli ettik. O oyunu skate kazanmış oldu.

Sonuçları buraya da koyayım:

En iyi oyuncular:
Oyuncu Skor Dps
Skate 31337 892.92
fullgrim 10975 24.15
Ref 9530 28.79
cengizermis 3225 22.84
gibraltar 2820 28.31
caisson 2310 27.06
Impetigo 2160 21.69
domino 2035 28.95
Fero 1650 30.92
witchdoktor 1520 21.80
nightlord 1400 21.25
atoskop 1335 15.21
cdemir 1270 22.37
wizofwor 1220 18.48
atariManyagi 1000 -
Lumina 880 -
ercanersoy 850 -
spritus 560 -
unay 540 -
AmonR 540 -
Blockmind 530 -
Osman Tansel 470 -
Adamın Biri 470 -
AmigaDays 450 -
horusr 420 -
Ragnor 390 -
ilky 300 -
overkill 110 -
emarti 10 -


Oyunu daha önce oynamayıp merak edenler için dosyaları itch.io'ya attım, artık hi-score yok ama en azından çalışıyor:
https://ref.itch.io/rrj-mgame