O zaman; ucuz, erken çıkmış, çakması kolay yapılmış temel sebepler.
Zamanında keşke şu grafik performansı'sını oyunlara da adapte etselermiş.
Belki o zaman Alan amcamızın eline düşmekten kurtulur kendine daha iyi bir yol çizebilirdi.

Bu arada

Alıntı yapılan: hades - 15 Ağustos 2025, 09:51:41
Joystiğe ne gerek var, tuşlarla oynasınlar deyip joystick portu koymamış.

Joystick diyince, Star Trek:Strange New Worlds'ün son bölümünde Atari 2600 ve kablosuz joystick vardı.

ZX Spectrum 1982'de çıktığında meydanı boş buldu denebilir -neredeyse sadece C64 ile rekabet etti (CPC 2 sene sonra çıkacaktı). Ucuz ve erişilebilir olduğu için de hızla yayıldı. Clive Sinclair'in popülaritesi, cihazın tipi falan derken herkesin sevgilisi oldu. Bellek düzeninin basitliği sayesinde "grafik performansı", mesela CPC'ye kıyasla, olağanüstüdür. Kodlama öğrenmenin ve geliştirme yapmanın süper kolay olduğu söylenir. Küçük ev stüdyoları ya da tek tabanca programcılar cihazı hızla öğrenip bir kaç senede dev bir kitaplık oluşturdular. Ayrıca basitliği sayesinde doğu blokunda bolca klonlanıp yayılmış olduğunu sonraki on yıllarda öğrenip şaşırdık. Eski demir perde ülkelerinde (Polonya gibi) çok yetenekli tiplerden oluşan müthiş bir cemaati olması herhalde bu yüzden.
Ve daha bir sürü detay..

Alıntı yapılan: hades - 15 Ağustos 2025, 09:51:41
Bildiğim kadarıyla Spectrum rakiplerine karşı daha ucuzdu. Custom chip olarak sadece ULA var. Clive amcamız maliyetlerden olabildiğince kısmış. Joystiğe ne gerek var, tuşlarla oynasınlar deyip joystick portu koymamış. Basit bir buzzer ile bir bit üzerinden ses çıksın yeter demiş ve ses çipi koymamış. Görüntü zaten ULA tarafından üretiliyor. Onun da yetenekleri belli. Ucuz etin yahnisi yavan olur misali grafik özelliklerinden feragat edilmiş. Sadece bitmap bir ekran konmuş. Yine de sonuçta ucuz olduğu için çok satılmış.

O zaman bu tutkuyu, küçükken spectrum sahibi olup doğru düzgün oyun oynayamamanın yarattığı içsel boşluğu; büyüyüp iş/güç/para sahibi olunca bir şey değişecekmiş gibi yine spectrum alıp yine doğru düzgün oyun oynayamayarak büyütmek olarak tanımlayabiliriz. :)

Şaka bir yana, spectrumun bence temel bir artısı var (zaten sadece 1 tane) tuşlarının üzerinde komutlar olması ve spectrum sahibi olması sebebiyle :) canı sıkılan gençlerin  bu komutları kullanarak yazılım işine girişmiş olması.
Kendimden biliyorum, bulduğum/kırabildiğim basic programlardaki komutların ne işe yaradığını çeşitli kombinasyonlar yaparak saatler hatta günler harcayarak öğrenip başkaca programlara adapte eder ve bundan büyük keyif alırdım.

Bildiğim kadarıyla Spectrum rakiplerine karşı daha ucuzdu. Custom chip olarak sadece ULA var. Clive amcamız maliyetlerden olabildiğince kısmış. Joystiğe ne gerek var, tuşlarla oynasınlar deyip joystick portu koymamış. Basit bir buzzer ile bir bit üzerinden ses çıksın yeter demiş ve ses çipi koymamış. Görüntü zaten ULA tarafından üretiliyor. Onun da yetenekleri belli. Ucuz etin yahnisi yavan olur misali grafik özelliklerinden feragat edilmiş. Sadece bitmap bir ekran konmuş. Yine de sonuçta ucuz olduğu için çok satılmış.

Alıntı yapılan: Ref - 14 Ağustos 2025, 22:40:24

Alıntı yapılan: unay - 14 Ağustos 2025, 18:32:30
CPC çekirdeği de eklenmiş, hemi de daha önce lanse ettikleri gibi 464 değil 6128.

Alanlara hayırlı olsun.

Bana yaramaz, tipi, klavye düzeni Amıstırad olmadıktan sonra...

Ama öyle deme, sadece modern bir cpc sahibi olmuyorsun, spectrumculuğa geçiş için bir adım atmış oluyorsun. böyle bir bolluk, bereket, büyük bir camianın parçası olma huzuru ile devam edeceksin.  :P Hani baktın amstrad release gelmiyor bir türlü, ya bir bakayım spectrumda hareket var mı diyeceksin, wifi ile zx networkü açacaksın zx next içinden, kafana bir kamyon release yağacak. Yetişemeyeceksin her allahın günü ver allah ver, ver allah ver! Şimdi bir de zxnext sayısı 20bini geçecek (n-go'ları da katarsak).

Şaka şaka, cidden eksik tuşları nasıl tamamlayacaklar ki, olmayacak onlar herhalde. Az buz değil fark, spectrumda sadece 40 tuş var.

yine de bu haber fantastik oldu. ne c64 , ne BBC ne cpc kullanmam diyordum ama neden olmasın, uyumluluk iyi ise hepsinin en güzel oyunlarını yapıştırırım sdkarta ne olacak yani?

Haklısın, özellikle yazılım tarafı ile uğraşanlar artık hiç gerçek makine üzerinde yaz/çiz yapmıyorlar gördüğüm kadarı ile.
E oyun için bu cihazlarla uğraşanlar desen, en klavyecilerden biri benimdir ben bile gamepad bağladım (joystickle hiçbir dönemde barışık olmadım) takılıyorum. gotek vs zaten her cihazda Allah'ın emri.

Ama sonuçta insan orijinal arıyor, remake bile olsa en azından klavye düzeni o cihaza ait olacak.
Zaten eski cihazkarın sağına soluna dönüştürücü uçuşturucu taka taka kullanması işkenceye dönüyor.

Öte yandan, upgrade ettikçe farklı problemler, uyum sorunları vs de ortaya çıkabiliyor. Ondan sonra otur "o mu bunu şeetti, bunun şeyi mi şey?" kurcala dur. Birini çıkar çalışsın, niye ki falan derken azcık kalan aklımızı da öyle harcıyoruz.

Sizleri bilmiyorum ama ben aralıksız 2 saat bu işlere vakit ayıramıyorum, enerjim de yok gibi. O nedenle sıfır bir cihaz isterim ki bu dertlerden kurtulayım ama onun da Amstradımsı olması şart benim için.

Daha önce söylemiştim bu cihazların 250-300€ gibi rakamlarla satışa sunulması da sömürülme hissi uyandırıyor.
Lisans vs işlerini dışarıda tutarsak; mekanik klavyeli bir cihazın en pahalı parçası sanırım klavyesi olurdu...

Alıntı yapılan: hades - 15 Ağustos 2025, 09:02:31
Birgün herkes Spectrumcu olacak  :)

Bu apayrı bir konu ve zaman zaman aklımı kurcalıyor, bir bilen açıklama getirirse sevinirim.
Spectrumcuların bu kadar çok olmasının sebebi nedir?
Sonuçta bu cihazlar oyun amaçlı kullanılmış yıllarca, spectrum'un da grafik performansı ortada.
Karakterlerin ekranda bulunduğu yere göre, altının başka renk üstünün başka renk olması nedir Allasen :)

Birgün herkes Spectrumcu olacak  :)

Alıntı yapılan: unay - 14 Ağustos 2025, 18:32:30
CPC çekirdeği de eklenmiş, hemi de daha önce lanse ettikleri gibi 464 değil 6128.

Alanlara hayırlı olsun.

Bana yaramaz, tipi, klavye düzeni Amıstırad olmadıktan sonra...

Ama öyle deme, sadece modern bir cpc sahibi olmuyorsun, spectrumculuğa geçiş için bir adım atmış oluyorsun. böyle bir bolluk, bereket, büyük bir camianın parçası olma huzuru ile devam edeceksin.  :P Hani baktın amstrad release gelmiyor bir türlü, ya bir bakayım spectrumda hareket var mı diyeceksin, wifi ile zx networkü açacaksın zx next içinden, kafana bir kamyon release yağacak. Yetişemeyeceksin her allahın günü ver allah ver, ver allah ver! Şimdi bir de zxnext sayısı 20bini geçecek (n-go'ları da katarsak).

Şaka şaka, cidden eksik tuşları nasıl tamamlayacaklar ki, olmayacak onlar herhalde. Az buz değil fark, spectrumda sadece 40 tuş var.

yine de bu haber fantastik oldu. ne c64 , ne BBC ne cpc kullanmam diyordum ama neden olmasın, uyumluluk iyi ise hepsinin en güzel oyunlarını yapıştırırım sdkarta ne olacak yani?

Alıntı yapılan: hades - 13 Ağustos 2025, 17:54:22
Hex editörle modifiye işi mesela hata mesajlarını Türkçeleştirmek için kullanılabilir. Bu da zaten bizim bir işimize yaramaz.

bun bunu buraya yazmamışım herhalde bulamadım, ben zx spectrum rom'unu komple türkçeleştirmiştim geçen sene. Başlığı hijack etmemek için sadece link bırakıyorum buraya.
https://arda.kisafilm.org/blog/?p=1448&lang=tr

o zaman duyuruyu nereye yazdım bunu acaba facebook'a falan mı yazdım hatırlayamadım şimdi.

Alıntı Yapİlk mesajımda, geçen hafta kendi rom rutinlerimi yazmaya başlamıştım demiştim

Ya bu bence çok kutsal bir girişim. Keyifli de olsa gerek. Andrew bu iş için çok uğraşmıştı, rom'u açık kaynak haline getiricem, sıfırdan rom yazıcam, izin almadan donanım üreticez falan filan diye ama sonra şirket kurdu, copyright'ı bastı ticari bir durum olursa para istiyor :) Yani orjinal rom'a çok uyumlu bir açık kaynak rom yazdı, belki ihtiyacın olur kodlarına göz atarsın.
https://zxdesign.itch.io/opense

eğer pasmo ile compile edilebilir orjinal 48k için rom(16kb)  kaynak koduna ihtiyacın varsa ekliyorum.
Bu kodu okumak kolay değil, ben şuradaki formatı daha anlaşılır buluyorum: https://skoolkid.github.io/rom/

CPC çekirdeği de eklenmiş, hemi de daha önce lanse ettikleri gibi 464 değil 6128.

Alanlara hayırlı olsun.

Bana yaramaz, tipi, klavye düzeni Amıstırad olmadıktan sonra...

https://www.kickstarter.com/projects/spectrumnext/zx-spectrum-next-issue-3-0/posts/4458811?fbclid=IwQ0xDSwMK3_xjbGNrAwrf5WV4dG4DYWVtAjExAAEe3pnQ_ZQUlbn0XDmlRxuy-VWXvShQGLQRGHlmqEngMGiXdfLBN78_jAChVlI_aem_LbAkX5oK_c5KURRQ-xym9A

Hex editörle modifiye işi mesela hata mesajlarını Türkçeleştirmek için kullanılabilir. Bu da zaten bizim bir işimize yaramaz.

İlk mesajımda, geçen hafta kendi rom rutinlerimi yazmaya başlamıştım demiştim. İlk olarak ekrana bir ascii karakter basmak rutiniyle başladım. Önce karakter setini kopyaladım. 48K'da $3D00-$3FFF arasında yer aldığı için ben de aynı adresleri kullandım. Daha önceden ekrana karakter basma rutinim olduğu için geliştirmeye başladım. Satır-kolon değerlerine göre ekran adresini hesaplayan bir rutin yazdım. Yine önceden yazmış olduğum, karakterin ascii koduna göre font adresini hesaplayan rutinim vardı. Hepsini toparladım. Bu arada hiç interrupt işine girmedim. Spectrumdaki interrupt rutini frames isimli bir sistem değişkenini arttırıyor ve tuşları okuyor sadece.

Ekrana text basma işine girmişken yukarı, aşağı, sağ, sol, enter, cursor home, cls gibi kontrol karakterlerini de hallettim. İşin içine daldıkça bu sefer bir karakter yukarı kaydırma işi çıktı. Bu arada renk belleğiyle hiç uğraşmadım.  Derken aklıma başka bir fikir geldi. Spectrumun text alanı 32x24 karakter olduğu için hafızanın son 768 baytını ($FD00-$FFFF) sanal bir text ekranı gibi kullanmayı düşündüm. Bütün işlemler önce sanal ekranda yapılacak sonra 768 baytın hepsi sıralı olarak okunup asıl ekrana kopyalanacak. Bir şeyler yapmaya başlamıştım ama öylece kaldı :)

Orijinal romdan ilk etapta tuş okuma ve load/save rutinlerini kullansam benim için yeterli olacak gibi.

Kısaca ilk olarak,
1 - Ekran pozisyonunun hesaplanması,
2 - Ascii karaktere göre font adresinin hesaplanması,
3 - Ekrana yazma rutini.
ile uğraştım.

Tuş okuma rutinini kopyaladıktan sonra basit bir monitör/disassembler rutini yazmak işin ikinci aşaması olacak.
Bu arada karakter seti olarak C64'ün veya bulabilirsem 800XL'nin karakter setini kullanmayı düşünüyorum.