Alıntı yapılan: unay - 18 Ağustos 2025, 15:09:49
hadi bee!

geliştirici ekipten mesaj var o zaman:

[attachment=0,msg15596]


bunu bir fırsat bilerek bazı istatistikler:
https://docs.google.com/spreadsheets/d/1SIQSZFgphSvrmkPu6oNS7ni3iMcTNnRc/edit?gid=1183692661#gid=1183692661

[attachment=2,msg15596]

[attachment=1,msg15596]

bu istatistikler bitmeden önce alınmış, en son rakam 7524 adet destek idi.

bittiği gibi ilk taksit karttan çekilmiş. üç taksitte ödenecek, yılbaşından önce de postalanması bekleniyor.

hadi bee!

Alıntı yapılan: dodogildo - 15 Ağustos 2025, 10:13:28
ZX Spectrum 1982'de çıktığında meydanı boş buldu denebilir -neredeyse sadece C64 ile rekabet etti (CPC 2 sene sonra çıkacaktı). Ucuz ve erişilebilir olduğu için de hızla yayıldı. Clive Sinclair'in popülaritesi, cihazın tipi falan derken herkesin sevgilisi oldu. Bellek düzeninin basitliği sayesinde "grafik performansı", mesela CPC'ye kıyasla, olağanüstüdür. Kodlama öğrenmenin ve geliştirme yapmanın süper kolay olduğu söylenir. Küçük ev stüdyoları ya da tek tabanca programcılar cihazı hızla öğrenip bir kaç senede dev bir kitaplık oluşturdular. Ayrıca basitliği sayesinde doğu blokunda bolca klonlanıp yayılmış olduğunu sonraki on yıllarda öğrenip şaşırdık. Eski demir perde ülkelerinde (Polonya gibi) çok yetenekli tiplerden oluşan müthiş bir cemaati olması herhalde bu yüzden.
Ve daha bir sürü detay..

bu soruyu hepimiz soruyoruz, dodogildo özetlemiş, bence cevap bu. fiyat ve basitlik. şimdi alayım sazı elime :)

ama dönemine göre güçlü bir makine, hatta alternatifi yok. Doğrusu o segmentte hiçbir zaman alternatif oluşmamış. 16, 48 ve 128k modeller her fiyat segmentine hitap etmiş ve hangi model sahibi olursanız olun her çıkan oyunu eksiksiz oynayabilmişsiniz. en baba 128k oyunu alın, aynen 48k'ya yükleyin çalışır, müzik AY çipten değil, 48k beeperinden çalar. Yani paranız az ya da çok, deneyim aşağı yukarı aynı, PC gibi işte, ses kartı olanlar, bir de beeperi olanlar vardır.

Günümüzde hala popüler olmasının da sebebi var:
80'lerde BBC aşırı pahalı, amstrad keza, c64 sonra fiyat kırıyor ki rekabet edebilsin ancak fiyat spectrumun iki katı hala. 90'larda zx spectrum demirperdeyi aşıp klonlar şeklinde rusyaya yayılıyor. Rusların 16 dönemini yaşayamaması (sscb dağılıyor o dönemde) spectruma yarıyor, orada spectrum, amiga ve atariST'nin yerini tutuyor, rusyadaki geliştirilmiş 20mhz spectrum modelleri, disk sürücüleri, ram limitlerinin kaldırılması falan bu sebepten, bu makineler geri uyumlu olduğundan avrupada spectrum unutulduğu yıllarda rusyada güçlenerek ayakta kalıyor. Bu devasa karaborsa sinclair'i 16bit döneminden emülasyon dönemine güvenle taşıyor. commodore, amiga sayesinde bu dönemi kontrol ediyor zaten. BBC, arm işlemciler tasarlamaya dönüyor o da kurtarıyor. Amstrad malesef yaya kalıyor. 16bit döneminde feci dayak yiyor. sonra x86 geliyor zaten geriye hiçbirşey kalmıyor.

Doğrusu ben 2005 civarı retroya geri döndüğümde bir spectrumcu olarak hiçbir eksik yaşamadım. Ekosistem çok sağlıklıydı. Hala da öyle. Şimdi ZX Spectrum Next ile resmen toprağı gübrelemiş gibi oluyor, aynı şekilde commodore da yeni bir döneme giriyor. Eğer retrodan keyif alıyorsanız bu yeni dönemde commodore ya da spectrum öğrenmek sizi daha fazla mutlu edecektir. Amstrad'ı bırakın demiyorum yanına spectrum next'i koyun diyorum. Şu anda buna alternatif bir cihaz yok. Amiga ayarında ama hala 8bit, modern, stilistik, raspberry pi ile birlikte çalışıyor, Islak bir retro fantezisi bu. <rant>Next aldığınızda sadece spectrumun donanım ve yazılım havuzuna girmiyorsunuz, yıllardır geliştirdiğim basinc ile kendi programlarınızı da yazabileceksiniz :D </rant> yetmiyor yanında 100% resmi bir c64 ve sapasağlam bir cpc veriyoruz! İmkanı olan retrocu mutlaka almalı diyorum ben. Son gün, kaçırmayın, bir sonraki en az 2 yıl bekletir.

Alıntı YapYanlardaki siloların renklerinin ilerledikçe sarıdan maviye dönmesi de cabası.

Renkler neden bu kadar satüre diye sormayı unutmuşsun. Aaah ama işin keyfi orda. Spectrumda sadece 1 adet ekran modu var o da bu, 8x8'lik bir alanda sadece iki renk kullanılabiliyor ve o renkler bu neon renkler olmak zorunda.  Bu limiti türlü yaratıcı yöntemle aşmış yüzlerce oyun var. Next'de yeni ekran modları var zaten (hatta discordda yeni HDR 12bit (rgb36bit) renk gamutunu eklemekten bahsedenler var).

neyse bugün buraya gelme sebebim, zx next'in son gününe giriyoruz, güzel bir kampanya oldu, ~7000 adet üretilecek, bence bu rakam 1-2 yıl içinde KS4'ü de tetikleyebilir, hatta belki bir üst model Zx Spectrum Next +2 falan bile çıkmasına sebep olabilir. Birileri kampanyanın ilk 1 saatini kaydetmiş, ilk 7 dakikada funding tamamlanmıştı, buradan izlenebiliyor:

Renk değiştirmeyen arabaya araba, siloya da silo demem!

Bir kavga çıkar diye zorluyorum ama hep okumuş, efendi, ne konuştuğunu hatta konuştuğunun ne olduğunu bilen adamlar.
Buraya bir iki tane sokak röportajı dayılarından lazım, böyle nereye kadar?

6:36 dan sonra arabanın rengi değişiyor.


Yanlardaki siloların renklerinin ilerledikçe sarıdan maviye dönmesi de cabası.

Alıntı yapılan: unay - 15 Ağustos 2025, 10:40:20
Zamanında keşke şu grafik performansı'sını oyunlara da adapte etselermiş.

Aslında aynı oyunların Spectrum versiyonlarının neredeyse hepsi de (CPC'deki speccy portlarına kıyasla) çok daha smooth çalışıyor.


Bir kaç tanesini dene mesela ilk aklıma gelen R-Type, Saboteur, Knightlore vs..


Ben performans derken bunu kastetmiştim, takılmadan, daha fazla frame-rate ile hareket eden sprite'lar, daha iyi scrolling ve daha az lag yapan kontroller vs..

O zaman; ucuz, erken çıkmış, çakması kolay yapılmış temel sebepler.
Zamanında keşke şu grafik performansı'sını oyunlara da adapte etselermiş.
Belki o zaman Alan amcamızın eline düşmekten kurtulur kendine daha iyi bir yol çizebilirdi.

Bu arada

Alıntı yapılan: hades - 15 Ağustos 2025, 09:51:41
Joystiğe ne gerek var, tuşlarla oynasınlar deyip joystick portu koymamış.

Joystick diyince, Star Trek:Strange New Worlds'ün son bölümünde Atari 2600 ve kablosuz joystick vardı.

ZX Spectrum 1982'de çıktığında meydanı boş buldu denebilir -neredeyse sadece C64 ile rekabet etti (CPC 2 sene sonra çıkacaktı). Ucuz ve erişilebilir olduğu için de hızla yayıldı. Clive Sinclair'in popülaritesi, cihazın tipi falan derken herkesin sevgilisi oldu. Bellek düzeninin basitliği sayesinde "grafik performansı", mesela CPC'ye kıyasla, olağanüstüdür. Kodlama öğrenmenin ve geliştirme yapmanın süper kolay olduğu söylenir. Küçük ev stüdyoları ya da tek tabanca programcılar cihazı hızla öğrenip bir kaç senede dev bir kitaplık oluşturdular. Ayrıca basitliği sayesinde doğu blokunda bolca klonlanıp yayılmış olduğunu sonraki on yıllarda öğrenip şaşırdık. Eski demir perde ülkelerinde (Polonya gibi) çok yetenekli tiplerden oluşan müthiş bir cemaati olması herhalde bu yüzden.
Ve daha bir sürü detay..

Alıntı yapılan: hades - 15 Ağustos 2025, 09:51:41
Bildiğim kadarıyla Spectrum rakiplerine karşı daha ucuzdu. Custom chip olarak sadece ULA var. Clive amcamız maliyetlerden olabildiğince kısmış. Joystiğe ne gerek var, tuşlarla oynasınlar deyip joystick portu koymamış. Basit bir buzzer ile bir bit üzerinden ses çıksın yeter demiş ve ses çipi koymamış. Görüntü zaten ULA tarafından üretiliyor. Onun da yetenekleri belli. Ucuz etin yahnisi yavan olur misali grafik özelliklerinden feragat edilmiş. Sadece bitmap bir ekran konmuş. Yine de sonuçta ucuz olduğu için çok satılmış.

O zaman bu tutkuyu, küçükken spectrum sahibi olup doğru düzgün oyun oynayamamanın yarattığı içsel boşluğu; büyüyüp iş/güç/para sahibi olunca bir şey değişecekmiş gibi yine spectrum alıp yine doğru düzgün oyun oynayamayarak büyütmek olarak tanımlayabiliriz. :)

Şaka bir yana, spectrumun bence temel bir artısı var (zaten sadece 1 tane) tuşlarının üzerinde komutlar olması ve spectrum sahibi olması sebebiyle :) canı sıkılan gençlerin  bu komutları kullanarak yazılım işine girişmiş olması.
Kendimden biliyorum, bulduğum/kırabildiğim basic programlardaki komutların ne işe yaradığını çeşitli kombinasyonlar yaparak saatler hatta günler harcayarak öğrenip başkaca programlara adapte eder ve bundan büyük keyif alırdım.

Bildiğim kadarıyla Spectrum rakiplerine karşı daha ucuzdu. Custom chip olarak sadece ULA var. Clive amcamız maliyetlerden olabildiğince kısmış. Joystiğe ne gerek var, tuşlarla oynasınlar deyip joystick portu koymamış. Basit bir buzzer ile bir bit üzerinden ses çıksın yeter demiş ve ses çipi koymamış. Görüntü zaten ULA tarafından üretiliyor. Onun da yetenekleri belli. Ucuz etin yahnisi yavan olur misali grafik özelliklerinden feragat edilmiş. Sadece bitmap bir ekran konmuş. Yine de sonuçta ucuz olduğu için çok satılmış.